سوره کوثر
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
سوره کوثر، صدوهشتمین سوره، کوتاه‌ترین سوره و از
سوره‌های مکی قرآن کریم است که در جزء سی‌ام جای دارد. این سوره به‌دلیل سخن گفتن از نعمتی بزرگ به نام «کوثر» در نخستین آیه، به این نام خوانده شده و از
پیامبر اسلام خواسته است تا در برابر آن، نماز بگزارد و قربانی کند.
[ویرایش]
سوره کوثر بر اساس دیدگاه مشهور مفسران، از سوره‌های مکی است؛ هرچند در خصوص محل نزول آن اختلاف‌نظر وجود دارد. این سوره در ترتیب نزول، پانزدهمین سوره نازل‌شده بر پیامبر و در چینش کنونی مصحف، صدوهشتمین سوره قران است. سوره کوثر دارای سه آیه، ده کلمه و ۴۳ حرف است.
[ویرایش]
این سوره در پاسخ به سخن
عاص بن وائل نازل شد. او پس از درگذشت عبدالله (فرزند پیامبر) و به دلیل نداشتن فرزند پسر برای رسول خدا، در جمع بزرگان قریش از آن حضرت با واژه «ابتر» (بی‌نسل و مقطوع‌النسل) یاد کرد. خداوند با نازل کردن سوره کوثر، ضمن دلداری دادن به پیامبر و اعطای خیر فراوان به وی، بشارت داد که دشمنان او خود ابتر و بدون دنباله خواهند بود.
[ویرایش]
سوره کوثر همانند سوره‌های
ضحی و
انشراح، در تمامی آیات خود پیامبر را مخاطب قرار داده و از نعمتی نام می‌برد که خداوند به او عطا کرده است. مفسران «کوثر» را به خیر فراوان تفسیر کرده‌اند؛ خیری که در آیه دوم و سوم، پیامبر به خاطر آن به اقامه نماز و «نحر» (قربانی کردن) دعوت شده است.
[ویرایش]
در تبیین مصداق «کوثر»، مفسران عناوین متعددی همچون: نهر یا حوضی در بهشت، خیر فراوان، اسلام، نبوت، قرآن، کثرت اصحاب و پیروان، شفاعت و فراوانی نسل را مطرح کرده‌اند. در این میان، بسیاری از علمای شیعه و برخی مفسران اهل‌سنت،
حضرت فاطمه زهرا و ذریه ایشان را از مصادیق بارز کوثر دانسته‌اند؛ زیرا نسل پیامبر از طریق ایشان استمرار یافت. در همین راستا،
علامه طباطبایی کثرت نسل پیامبر را از اخبار غیبی قرآن دانسته و آیت الله
عبدالله جوادی آملی نیز به تولد یازده امام معصوم از نسل حضرت فاطمه اشاره کرده است.
[ویرایش]
بر اساس روایات، برای تلاوت سوره کوثر پاداش‌های بزرگی ذکر شده است: روایت امام صادق از ابوبصیر: کسی که سوره کوثر را در نمازهای روزانه خود بخواند، در روز قیامت از
حوض کوثر خواهد نوشید و در زیر
درخت طوبیٰ همنشین رسول خدا خواهد بود. روایت پیامبر در
مجمع‌البیان: قاری این سوره از رودهای بهشت سیراب شده و پاداشی به اندازه تمام قربانی‌های بندگان خدا در روز
عید قربان و نیز قربانی‌های
اهل‌کتاب و
مشرکان به او اعطا خواهد شد.
