ده عنوانی که به تازگی ثبت شده اند :
عبدالله بن عقبه غنوی[ویرایش]
[ادامه]عبدالله بن عُقبه غَنَوی از افراد حاضر در
سپاه عمر بن سعد در
واقعه کربلا بود که در منابع تاریخی از او به عنوان یکی از تیراندازان لشکر کوفه یاد شده است. وی از
طایفه غنی بود و در روز عاشورا سال ۶۱ هجری قمری در نبرد کربلا حضور داشت. در منابع تاریخی از او به عنوان قاتل برخی از شهدای بنیهاشم از جمله
ابوبکر بن حسن بن علی یاد شده است. نام او همچنین در برخی گزارشها در ارتباط با شهادت
محمد بن علی بن ابیطالب و
جعفر بن حسین نیز آمده است. عبدالله بن عقبه پیش از واقعه کربلا نیز در برخی رخدادهای سیاسی و نظامی حضور داشته و در جوانی در میان
خوارج دیده میشود.
نبرد عینالورده[ویرایش]
[ادامه]نبرد عینالورده از مهمترین رویاروییهای نظامی و سیاسی در سالهای نخست پس از
واقعه کربلا و نقطه اوج و فرجام
جنبش توابین بهشمار میرود. این نبرد در سال ۶۵ هجری قمری میان نیروهای توابین به رهبری
سلیمان بن صرد خزاعی و سپاه اموی شام رخ داد و با شکست توابین پایان یافت. با وجود این شکست نظامی، عینالورده تأثیر عمیقی بر تاریخ سیاسی عراق و شکلگیری هویت سیاسی و مذهبی شیعیان بر جای گذاشت و بهعنوان نخستین واکنش سازمانیافته شیعیان کوفه به واقعه کربلا شناخته میشود. نبرد عینالورده صرفاً یک درگیری نظامی نبود، بلکه جلوهای از پیوند میان احساس گناه، وفاداری به آرمان خونخواهی
حسین بن علی
عمرو بن سعد بن نفیل ازدی[ویرایش]
[ادامه]عمرو بن سعد بن نفیل ازدی از افراد حاضر در
سپاه عمر بن سعد در واقعه کربلا و از قاتلان شهدای این حادثه بود. نام او در منابع تاریخی شیعه به عنوان قاتل حضرت
قاسم بن حسن، فرزند
امام حسن مجتبی، ثبت شده است. وی در روز عاشورا سال ۶۱ هجری قمری در میدان نبرد با ضربه شمشیر خود سبب شهادت قاسم بن حسن شد و سرانجام اندکی بعد به دست
امام حسین مجروح شد و در اثر لگدمال شدن زیر سم اسبان کشته شد.
واقعه حره[ویرایش]
[ادامه]واقعه حَرّه از خونینترین و تکاندهندهترین رویدادهای تاریخ صدر اسلام است که در ۲۸ ذیحجه سال ۶۳ هجری قمری در منطقهای سنگلاخی به نام
حَرّه واقِم، در شرق مدینه رخ داد. این واقعه در پی قیام مردم مدینه علیه خلافت
یزید بن معاویه و اعزام سپاهی از شام به فرماندهی
مسلم بن عقبه مری روی داد و با شکست کامل مدافعان شهر و سه روز قتلعام، غارت و هتک حرمت در مدینه پایان یافت. بسیاری از مورخان این حادثه را پس از
واقعه کربلا بزرگترین فاجعه دوران اموی دانستهاند.
جنگ موته[ویرایش]
[ادامه]جنگ موته (به عربی: غزوة مؤتة) یکی از رویدادهای مهم در تاریخ صدر اسلام است که در ماه
جمادیالاولی سال هشتم هجری قمری در منطقهای به همین نام در نزدیکی شهر کرک در اردن امروزی رخ داد. این نبرد، نخستین رویارویی گسترده نظامی مسلمانان با
امپراتوری روم شرقی (بیزانس) و متحدان عرب آن، به ویژه غسانیان، محسوب میشود. با وجود اینکه از منظر نتیجه نظامی، این نبرد به پیروزی قاطع مسلمانان منجر نشد، اما از ابعاد سیاسی، استراتژیک، مذهبی و تمدنی اهمیت بسزایی داشت و به عنوان نقطه عطفی در گسترش نفوذ اسلام و تثبیت جایگاه دولت نوپای مدینه در شبهجزیره عربستان و فراتر از آن تلقی میشود.
عمر بن علی بن ابیطالب (عمر الاَطرف)[ویرایش]
[ادامه]عمر بن علی بن ابیطالب (عربی: عمر بن علي بن أبي طالب)، مشهور به عمر الاطرف، از فرزندان
امام علی بن ابیطالب بود. درباره زندگی، مواضع سیاسی و بهویژه نقش او در
واقعه کربلا، گزارشهای متفاوت و گاه متعارضی در منابع تاریخی نقل شده است. مهمترین اختلاف درباره او، حضور یا عدم حضورش در واقعه عاشورا و چگونگی درگذشت وی است.
بابالحوائج[ویرایش]
[ادامه]بابالحوائج (به عربی: باب الحوائج؛ به معنای «درگاه برآورده شدن نیازها») عنوانی در فرهنگ اسلامی است که برای برخی شخصیتهای دینی و مذهبی به کار میرود. این لقب عمدتاً به افرادی اطلاق میشود که در میان پیروان مذاهب اسلامی، بهویژه شیعیان، به عنوان واسطه توسل و شفاعت نزد خداوند شناخته میشوند. مشهورترین شخصیتی که با این عنوان شناخته میشود، امام موسی کاظم، هفتمین امام شیعیان دوازدهامامی است. با این حال، این لقب برای شخصیتهایی همچون حضرت عباس بن علی، حضرت علیاصغر و حضرت رقیه نیز در فرهنگ شیعی کاربرد دارد.
لبابه همسر ابوالفضل العباس[ویرایش]
[ادامه]حضرت ابوالفضل عباس بن علی، فرزند امام علی و امالبنین، از شخصیتهای برجسته تاریخ اسلام و از شهدای واقعه کربلا است. درباره همسر، فرزندان، حضور احتمالی آنان در کربلا و تداوم نسل آن حضرت گزارشهای متعددی در منابع تاریخی، نسبشناسی و مقاتل نقل شده است. در برخی از این گزارشها اختلافهایی درباره نام همسر، تعداد فرزندان و حضور آنان در واقعه عاشورا وجود دارد.
حرم حضرت عباس علیه السلام[ویرایش]
[ادامه]حرم حضرت ابوالفضل العباس؛ آرامگاه حضرت
عباس بن علی علیه السلام، فرزند امام علی و امالبنین، در شهر کربلا در کشور عراق است. این حرم یکی از مهمترین اماکن زیارتی شیعیان به شمار میرود و در فاصلهای نزدیک از
حرم امام حسین قرار دارد. فضای میان این دو حرم مطهر «
بینالحرمین» نامیده میشود. حضرت عباس در واقعه عاشورا در سال ۶۱ هجری قمری بهعنوان پرچمدار سپاه امام حسین در کنار نهر علقمه به شهادت رسید و قبیله بنیاسد پس از واقعه کربلا پیکر ایشان را در همان محل دفن کردند.
جاهلیت[ویرایش]
[ادامه]جاهلیت اصطلاحی است که در منابع اسلامی به دوره پیش از ظهور اسلام در شبهجزیره عربستان اطلاق میشود. این واژه در کاربرد تاریخی معمولاً به دوران پیش از
بعثت پیامبر اسلام، حضرت محمد ﷺ، اشاره دارد. در ادبیات قرآنی و اسلامی، جاهلیت صرفاً یک دوره زمانی مشخص نیست، بلکه به مجموعهای از باورها، ارزشها، رفتارها و نظامهای اجتماعی اطلاق میشود که بر پایه سنتهای غیرالهی، تعصبات قومی، باورهای خرافی و ساختارهای ناسازگار با آموزههای توحیدی شکل گرفتهاند. از این منظر، جاهلیت مفهومی فراتر از یک مقطع تاریخی تلقی شده و میتواند به هر وضعیت اجتماعی و فرهنگی مشابه در دورههای مختلف تاریخ نیز اطلاق شود.
