|
| ||||||||||||||||||||
شهدای روحانیت (یا شهدای حوزه علمیه)، به مجموعه‌ای از مدرّسان، مبلغان، فضلا و طلاب حوزه‌های علمیه اعم از شیعه و اهل‌سنت اطلاق می‌شود که در جریان رویدادهای انقلاب اسلامی، جنگ عراق با ایران (دفاع مقدس)، ترورهای هدفمند، مأموریت‌های تبلیغی و دفاع از حرم به شهادت رسیده‌اند. طبق داده‌های آماری رسمی بنیاد شهید و امور ایثارگران و دبیرخانه کنگره ملی شهدای روحانی، مجموع شهدای ثبت‌شده حوزه علمیه بالغ بر ۳٬۸۸۸ نفر است. مقایسه نسبت شهدای طلبه با کل جمعیت روحانیون در دهه ۱۳۶۰ (حدود ۵۶ هزار نفر)، نشان می‌دهد جامعه روحانیت با نسبت شهادت بالغ بر ۶٫۸ تا ۷ درصد، بالاترین ضریب حضور و شهادت را نسبت به جمعیت صنف خود در مقایسه با سایر اقشار و اصناف ایران در طول دوران جنگ ثبت کرده است. این مجموعه علاوه بر نبردهای دفاع مقدس، شامل علمای شاخص و شهدای محراب، کادرهای مدیریتی نظام، مبلغان در مناطق مرزی، ۱۴ نفر از بانوان طلبه، بیش از ۱۰۰ تن از علمای اهل‌سنت و ده‌ها طلبه غیرایرانی (بین‌الملل) در جریان درگیری‌های منطقه‌ای و فرامرزی است. ۱ - شهدای روحانی به تفکیک استان[ویرایش]توزیع جغرافیایی شهدای روحانی بر پایه خاستگاه ولادت و پرونده‌های ثبتی در بنیاد شهید و امور ایثارگران، حاکی از گستردگی حضور طلاب حوزه‌های علمیه از تمامی ۳۱ استان ایران است. اعزام مبلغان و طلاب در دوران جنگ تحمیلی از چند مبدأ رسمی از جمله دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، سازمان تبلیغات اسلامی، تیپ ۸۳ روحانیون رزمی تبلیغی امام جعفر صادق و نهادهای عقیدتی‌سیاسی نیروهای مسلح و... صورت می‌گرفت. بر اساس این داده‌ها: استان‌های اصفهان (۵۴۳ شهید)، مازندران (۴۳۷ شهید)، فارس (۳۸۲ شهید)، خراسان رضوی (۳۵۲ شهید) و قم (۲۳۴ شهید) به ترتیب بالاترین آمار شهدای روحانی را ثبت کرده‌اند. شهدای روحانی استان آذربایجان شرقی ۱۱۸ شهید شهدای روحانی استان آذربایجان غربی ۸۵ شهید شهدای روحانی استان اردبیل ۳۶ شهید شهدای روحانی استان اصفهان ۵۴۳ شهید شهدای روحانی استان البرز ۳۶ شهید شهدای روحانی استان ایلام ۱۵ شهید شهدای روحانی استان بوشهر ۲۷ شهید شهدای روحانی استان تهران ۸۳ شهید شهدای روحانی استان چهارمحال و بختیاری ۷۴ شهید شهدای روحانی استان خراسان جنوبی ۴۸ شهید شهدای روحانی استان خراسان رضوی ۳۵۲ شهید شهدای روحانی استان خراسان شمالی ۶۲ شهید شهدای روحانی استان خوزستان ۱۴۰ شهید شهدای روحانی استان زنجان ۳۱ شهید شهدای روحانی استان سمنان ۷۵ شهید شهدای روحانی استان سیستان و بلوچستان ۳۷ شهید شهدای روحانی استان فارس ۳۸۲ شهید شهدای روحانی استان قزوین ۸۲ شهید شهدای روحانی استان قم ۲۳۴ شهید شهدای روحانی استان کردستان ۵۸ شهید شهدای روحانی استان کرمان ۱۳۱ شهید شهدای روحانی استان کرمانشاه ۵۰ شهید شهدای روحانی استان کهگیلویه و بویراحمد ۳۴ شهید شهدای روحانی استان گلستان ۶۷ شهید شهدای روحانی استان گیلان ۱۳۳ شهید شهدای روحانی استان لرستان ۵۳ شهید شهدای روحانی استان مازندران ۴۳۷ شهید شهدای روحانی استان مرکزی ۶۹ شهید شهدای روحانی استان هرمزگان ۲۶ شهید شهدای روحانی استان همدان ۹۶ شهید شهدای روحانی استان یزد ۱۳۰ شهید ۲ - شهدای روحانی سادات[ویرایش]در تاریخ تشیع و فرهنگ اسلامی، خاندان پیامبر اسلام (سادات) به تناسب جایگاه نسبی و نقش تاریخی خود، در جریان مبارزات ضدستم و تحریف‌گری‌ها حضور داشته‌اند. سنت ایثارگری در میان علمای سادات در دوران انقلاب اسلامی و جنگ عراق با ایران نیز تداوم یافت. بر اساس پرونده‌های ثبتی بنیاد شهید و امور ایثارگران و اسناد کنگره‌های شهدای روحانیت، آمار شهدای روحانی سادات بالغ بر ۵۳۰ طلبه شهید است. از این تعداد: ۷ تن از شهدای روحانی سادات از علمای اهل‌سنت بوده‌اند و ۳ تن از آنان از بانوان شهیده حوزه‌های علمیه (طلاب خواهر) می‌باشند. شهدای روحانی سادات (سیّد) ۳ - شهدای روحانی ارتش جمهوری اسلامی ایران[ویرایش]با پیروزی انقلاب اسلامی و شکل‌گیری ساختار نوین ارتش جمهوری اسلامی ایران، نهاد عقیدتی‌سیاسی در ارتش با حضور علما و فضلای حوزه‌های علمیه تأسیس شد. بر اساس آمارهای ثبت‌شده در بنیاد شهید و امور ایثارگران و دبیرخانه کنگره ملی شهدای روحانیت، از مجموع شهدای روحانی کشور، ۲۷ شهید به عنوان نیروهای رسمی و پایور وابسته به ارتش جمهوری اسلامی ایران به فیض شهادت نائل آمده‌اند. این شهدا در مسئولیت‌های تبلیغی، عقیدتی‌سیاسی و پشتیبانی رزمی در جبهه‌های جنگ تحمیلی حضور داشتند. شهدای روحانی ارتش جمهوری اسلامی ایران ۴ - شهدای روحانی اهل سنت[ویرایش]جامعه اهل‌سنت ایران در دوران دفاع مقدس و تحولات انقلاب اسلامی بیش از ۱۱ هزار شهید تقدیم کرده است که بر اساس آمارهای رسمی کنگره شهدای روحانی، ۱۴۹ تن از آنان از علمای و طلاب اهل‌سنت (به‌ویژه از استان‌های کردستان، سیستان و بلوچستان، آذربایجان غربی و گلستان) بوده اند. این شهدا عمدتاً در مناطق مرزی و در جریان درگیری با گروه‌های ضدانقلاب، ترورهای هدفمندِ عوامل تکفیری یا حضور در جبهه‌های جنگ به شهادت رسیده‌اند. شهدای روحانی اهل سنت ۵ - شهدای روحانی در عرصه جهانی[ویرایش]شهدای عرصه بین‌الملل روحانیت در دو گروه اصلی جای می‌گیرند: نخست، طلاب و فضلای غیرایرانی از کشورهایی نظیر عراق، افغانستان، بحرین، پاکستان و فرانسه (همچون طلبه شهید ژروم کمال کورسل) که در جریان تحصیل در حوزه‌های علمیه ایران در دوران دفاع مقدس یا نبردهای منطقه‌ای به فیض شهادت رسیدند. دوم، مبلغان و روحانیون ایرانی که در قالب مأموریت‌های دیپلماتیک، تبلیغی و فرهنگی در خارج از کشور یا وقایع برون‌مرزی به شهادت نائل آمدند. شهدای بین الملل روحانیت ۶ - شهدای روحانی مدافع حرم[ویرایش]با گسترش بحران امنیتی در سوریه و عراق و شکل‌گیری گروه‌های تکفیری نظیر داعش، جمعی از مبلغان و طلاب حوزه‌های علمیه در قالب نیروهای رزمی و تبلیغی عازم جبهه‌های نبرد منطقه شدند. این گروه از شهدا متشکل از طلاب ایرانی و طلاب غیرایرانی (عمدتاً ذیل لشکرهای فاطمیون و زینبیون) بودند که در مقام فرماندهی، ادوات، تک‌تیراندازی و پشتیبانی معنوی به شهادت رسیدند. شهید محمدمهدی مالامیری کجوری نخستین شهید طلبه مدافع حرم شناخته می‌شود و در مجموع، ده‌ها تن از روحانیون در جریان این نبردها شهید شدند. شهدای روحانی مدافع حرم ۷ - شهدای حملات تروریستی[ویرایش]بخش قابل‌توجهی از شهدای روحانیت را قربانیان ترور و حذف فیزیکی توسط گروهک‌های معاند و ضد انقلاب (به‌ویژه در سال‌های ابتدایی پیروزی انقلاب اسلامی و بحران‌های امنیتی داخلی) تشکیل می‌دهند. این شهدا که شامل امامان جمعه، اساتید، مبلغان و مسئولان نهادهای مختلف بودند، اغلب به دلیل ایفای نقش کلیدی در هدایت فکری جامعه، خنثی‌سازی توطئه‌های سیاسی و تثبیت نظام اسلامی (از جمله شهدای محراب) هدف ترورهای کور و هدفمند قرار گرفتند. شهدای حملات تروریستی (روحانیت) ۸ - شهدای طلبه بانو[ویرایش]در دوران هشت ساله دفاع مقدس و پس از آن، بانوانی که به تحصیل علوم دینی در حوزه‌های علمیه اشتغال داشتند، همچون دیگر اقشار جامعه در دفاع از آرمان‌های انقلاب اسلامی مشارکت کردند. نقش‌آفرینی طلاب خواهر عمدتاً در قالب فعالیت‌های پشتیبانی، امدادگری و تبلیغ دینی صورت گرفت و شهادت آنان غالباً در جریان بمباران و حملات موشکی مناطق مسکونی یا حوادث مرتبط رخ داده است. بر اساس آمارهای ثبت‌شده در ویکی‌شهید، تعداد شهدای حوزه‌های علمیه خواهران ۱۴ نفر است. این شهدا شامل بانوانی از استان‌های مختلف کشور هستند که شرح حال، سوابق علمی و مزار مطهر آن‌ها در سامانه ثبت شده است؛ از جمله: ۸.۱ - شهدای حوزه‌های علمیه خواهرانافتخار عباسی فر بتول مطهری خدیجه ولی زاده رقیه حسین زاده اومالی رقیه رضایی لایه زهرا دقیقی خداشهری شهناز حاجی شاه شهناز محمدی زاده سیده فاطمه سادات حسینی صدیقه السادات موسویان نجف آبادی فاطمه اسدیان دهکردی فاطمه ترکان ترک آبادی فخرالسادات کفاش حسینی فهیمه سیاری ۹ - شهدای روحانی جنگ تحمیلی اسرائیل علیه ایران (خرداد ۱۴۰۴)[ویرایش]در پی درگیری‌های نظامی و حملات خردادماه ۱۴۰۴، شماری از طلاب، فضلا و خانواده‌های حوزوی به شهادت رسیدند. شهدای این مقطع شامل روحانیون فعال در حوزه‌های علمیه و مبلغان مذهبی و همچنین جمعی از طلاب خواهر هستند که در نقاط مختلف کشور بر اثر حملات موشکی و هوایی جان باختند. اسامی ثبت‌شده در این بخش نشان‌دهنده حضور هم‌زمان طلاب آقا و بانوان طلبه (همچون زهرا نظری شاهرودی، الهام فرهمند، فاطمه ایزدی و الهه سادات میرشفیعیان) در میان شهدای این نبرد است. ۱۰ - شهدای حوادث تروریستی و اغتشاشات ۱۸ دی ۱۴۰۴[ویرایش]در جریان ناآرامی‌های شهری و حوادث امنیتی مورخ ۱۸ دی ۱۴۰۴، شماری از طلاب حوزه‌های علمیه و فعالان نهادهای مردمی و مذهبی که برای حفظ نظم یا دفاع از مراکز عمومی حضور داشتند، هدف حملات قرار گرفته و به شهادت رسیدند. شهدای این رویداد شامل طلاب جوانی هستند که علاوه بر تحصیل علوم دینی، در فعالیت‌های جهادی و خدمات‌رسانی اجتماعی نیز مشارکت داشتند. ۱۱ - شهدای روحانی جنگ رمضان (۱۴۰۴)[ویرایش]در جریان تقابل نظامی موسوم به جنگ رمضان (یا دفاع مقدس سوم) که از اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، شماری از طلاب، فضلا و حوزویان در نقاط مختلف کشور بر اثر حملات هوایی و موشکی به شهادت رسیدند. این رده شامل روحانیون رزمی-تبلیغی، مبلغان دینی و نیز طلاب خواهر و اعضای خانواده‌های حوزوی است که در این رویارویی به شهادت رسیدند. ۱۲ - مطالب مرتبط با این صفحه[ویرایش]جانبازان حوزه علمیه (روحانیون جانباز) رده‌های این صفحه : حوزه‌های علمیه
|
||||||||||||||||||||
