عمرو بن سعد بن نفیل ازدی
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
عمرو بن سعد بن نفیل ازدی از افراد حاضر در
سپاه عمر بن سعد در واقعه کربلا و از قاتلان شهدای این حادثه بود. نام او در منابع تاریخی شیعه به عنوان قاتل حضرت
قاسم بن حسن، فرزند
امام حسن مجتبی، ثبت شده است. وی در روز عاشورا سال ۶۱ هجری قمری در میدان نبرد با ضربه شمشیر خود سبب شهادت قاسم بن حسن شد و سرانجام اندکی بعد به دست
امام حسین مجروح شد و در اثر لگدمال شدن زیر سم اسبان کشته شد.
[ویرایش]
عمرو بن سعد بن نفیل ازدی از
قبیله اَزد بود. در منابع تاریخی درباره نام او اختلافاتی دیده میشود. نام وی به صورتهای مختلفی مانند:
- عمرو بن سعد بن نفیل
- عمر بن سعد بن نفیل
- عمرو بن فضیل
- عمرو بن نفیل
- عمرو بن سعد ازدی
در برخی گزارشها نیز نام پدرش به صورت سعید یا سعد ذکر شده است. به همین دلیل در منابع مختلف تاریخی اختلافی در ضبط دقیق نام او وجود دارد. او برادر
عبدالله بن سعد بن نفیل ازدی و
خالد بن سعد بن نفیل ازدی بود. عبدالله بعدها از فرماندهان
قیام توابین شد و خالد نیز در
نبرد عینالورده کشته شد.
[ویرایش]
عمرو بن سعد بن نفیل از جمله نیروهای لشکر عمر بن سعد بن ابیوقاص بود که برای مقابله با امام حسین در کربلا گرد آمده بودند. در روز عاشورا هنگامی که حضرت قاسم بن حسن، نوجوانی از خاندان اهلبیت، برای نبرد وارد میدان شد، این شخص تصمیم گرفت او را به قتل برساند.
حمید بن مسلم که از گزارشگران واقعه کربلا و از افراد حاضر در سپاه کوفه بود، ماجرای این حادثه را چنین نقل میکند: وقتی قاسم بن حسن به میدان آمد، عمرو بن سعد بن نفیل گفت: «به خدا سوگند به او حمله میکنم و او را میکشم.» حمید بن مسلم به او گفت: «سبحانالله! چرا چنین کاری میکنی؟ همین گروهی که اطراف او را گرفتهاند برای کشتن او کافی هستند.» اما او پاسخ داد: «به خدا سوگند خودم به او حمله خواهم کرد.» پس به سوی قاسم بن حسن حمله کرد و با شمشیر ضربهای بر سر آن نوجوان زد. قاسم با صورت بر زمین افتاد و با صدای بلند فریاد زد: «یا عمّاه!» (ای عمو!)
با شنیدن فریاد قاسم، امام حسین به سرعت به میدان آمدند. در نقلهای تاریخی آمده است که امام همچون باز شکاری یا شیری خشمگین به سوی قاتل قاسم حمله کردند و صفوف دشمن را شکافتند. امام حسین با شمشیر ضربهای به عمرو بن سعد بن نفیل وارد کردند. او دست خود را سپر قرار داد، اما ضربه امام چنان شدید بود که دست او از آرنج قطع شد. وی از شدت درد فریاد کشید.
[ویرایش]
پس از مجروح شدن او، تعدادی از سواران لشکر عمر بن سعد برای نجاتش به سوی او آمدند. اما در جریان هجوم اسبها و آشفتگی میدان نبرد، عمرو بن سعد بن نفیل از اسب افتاد و زیر سم اسبان لشکر خود لگدمال شد و همانجا کشته شد. برخی منابع اشاره کردهاند که برخلاف آنچه در برخی نقلهای روضهای مشهور شده، این قاتل قاسم بن حسن بود که زیر سم اسبان کشته شد، نه خود قاسم.
[ویرایش]
پس از آنکه امام حسین به بالین قاسم رسیدند، در حالی که او آخرین لحظات عمر خود را میگذراند، امام فرمودند: «دور باشند از رحمت خدا مردمی که تو را کشتند. در روز قیامت جدّ تو رسول خدا و پدرت علی دشمن آنان خواهند بود. به خدا سوگند بر عمویت بسیار سخت است که تو او را بخوانی و نتواند به یاریت برسد، یا زمانی برسد که دیگر سودی برای تو نداشته باشد.»
[ویرایش]
در
زیارت ناحیه مقدسه که از امام مهدی نقل شده، هنگام یاد کردن از شهادت حضرت قاسم بن حسن، قاتل او مورد لعن قرار گرفته است. در این زیارت آمده است: «وَ لَعَنَ اللهُ قاتِلَکَ عَمروِ بنَ سَعدِ بنِ نُفَیلٍ الأَزدِی وَ أَصلاهُ جَحیماً وَ أَعَدَّ لَهُ عَذاباً أَلیماً» یعنی: «خداوند قاتل تو، عمرو بن سعد بن نفیل ازدی را لعنت کند و او را در آتش دوزخ وارد سازد و عذاب دردناکی برایش آماده کرده است.»
