|
| ||||||||||||||||||||||
عملیات والفجر ۶ یکی از عملیاتهای نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در جریان جنگ عراق با ایران بود که در ۲ اسفند ۱۳۶۲ با رمز «یا زهرا سلام الله علیها» در مناطق مرزی چزابه، بستان و چیلات در جنوب دهلران انجام شد. این عملیات با هدف انهدام بخشی از توان رزمی ارتش عراق و فریب دشمن برای اجرای عملیات خیبر طراحی شد و از جمله عملیاتهای ایذایی در چهارمین سال جنگ به شمار میرود. ۱ - پیشزمینه[ویرایش]در سال ۱۳۶۲ و در آستانه اجرای عملیات خیبر در منطقه هورالعظیم، فرماندهان نظامی ایران برای کاهش تمرکز نیروهای عراقی در جبهه اصلی، مجموعهای از عملیاتهای فریب و ایذایی را طراحی کردند. در این چارچوب، عملیات والفجر ۶ با هدف درگیر کردن نیروهای ارتش عراق در منطقه مرزی چزابه و چیلات و همچنین تهدید خطوط ارتباطی مهم این کشور، به ویژه بزرگراه العماره – بغداد برنامهریزی شد. هدف دیگر این عملیات، زمینگیر کردن توان زرهی ارتش عراق و ایجاد ناامنی در خطوط پشتیبانی آن بود تا اجرای عملیات خیبر با غافلگیری بیشتری همراه شود. ۲ - منطقه عملیات[ویرایش]عملیات در دو محور اصلی در نوار مرزی ایران و عراق اجرا شد: محور چیلات در جنوب دهلران (استان ایلام) و محور تنگه چزابه در شمال شرقی بستان (استان خوزستان). این منطقه دارای عوارض طبیعی و نظامی مهمی بود، از جمله: رودخانه چیلات ؛ میدانهای وسیع مین و موانع دفاعی ؛ ارتفاعات مرزی مشرف به شهر علی غربی عراق ؛ جاده تدارکاتی طیب – علی غربی ؛ نزدیکی به بزرگراه العماره – بغداد ؛ تسلط بر این ارتفاعات میتوانست ارتباطات لجستیکی نیروهای عراقی در جنوب عراق را تهدید کند. ۳ - نیروهای درگیر[ویرایش]۳.۱ - نیروهای ایرانعملیات عمدتاً توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اجرا شد و حدود ۸ گردان رزمی در آن شرکت داشتند. برخی از یگانهای حاضر عبارت بودند از: لشکر ۲۵ کربلا ؛ لشکر ۷ ولیعصر ؛ تیپ ۵۷ ابوالفضل ؛ گردان مسلم بن عقیل ؛ گردان امام رضا نیروهای شرکتکننده شامل واحدهای پیاده، اطلاعات عملیات، ادوات و پشتیبانی بودند. ۳.۲ - نیروهای عراقدر مقابل، یگانهای ارتش عراق از جمله: سپاه چهارم ارتش عراق ؛ تیپ ۷۷ ارتش عراق ؛ در منطقه مستقر بودند. فرماندهی نیروهای عراقی در این محور بر عهده ماهر عبدالرشید بود. ۴ - روند عملیات[ویرایش]عملیات در ساعت ۲۳:۲۰ شامگاه ۲ اسفند ۱۳۶۲ با رمز «یا زهرا سلام الله علیها» آغاز شد. در محور چیلات، رزمندگان ایرانی با عبور از رودخانه چیلات و عبور از میدانهای مین و موانع دفاعی دشمن، خطوط مقدم ارتش عراق را درهم شکستند و به سمت ارتفاعات مرزی پیشروی کردند. در جریان این پیشروی، دو ارتفاع مهم مشرف به شهر علی غربی به تصرف نیروهای ایرانی درآمد. در محور چزابه نیز نیروهای سپاه موفق شدند خطوط دفاعی دشمن را شکسته و تا نزدیکی جاده سوبله – چزابه پیشروی کنند. درگیریها در برخی مناطق به نبردهای تن به تن کشیده شد. رزمندگان ایرانی در این عملیات موفق شدند: بخشی از یگانهای سپاه چهارم عراق را متلاشی کنند تعدادی تانک، نفربر و خودرو نظامی دشمن را منهدم کنند. جاده تدارکاتی طیب – علی غربی را تهدید کنند. با ادامه نبرد و پس از دفع چندین پاتک سنگین ارتش عراق، نیروهای ایرانی توانستند برای مدتی بزرگراه العماره – بغداد را زیر آتش خود قرار دهند. با آغاز عملیات گسترده خیبر در منطقه هورالهویزه در ۳ اسفند ۱۳۶۲، مأموریت عملیات والفجر ۶ به پایان رسید و بخشی از نیروهای شرکتکننده برای ادامه نبرد به جبهه خیبر منتقل شدند. ۵ - نتایج عملیات[ویرایش]از مهمترین نتایج عملیات والفجر ۶ میتوان به موارد زیر اشاره کرد: آزادسازی حدود ۵۰ کیلومتر مربع از مناطق مرزی ؛ تصرف دو ارتفاع مشرف به شهر علی غربی ؛ تهدید و قرار دادن بزرگراه العماره – بغداد در تیررس آتش ؛ انهدام دهها دستگاه تانک، نفربر و خودرو نظامی دشمن ؛ وارد آمدن صدها کشته و زخمی به نیروهای عراقی ؛ تضعیف بخشی از یگانهای سپاه چهارم ارتش عراق ۶ - تلفات و شهدا[ویرایش]در جریان عملیات والفجر ۶ تعدادی از فرماندهان و رزمندگان ایرانی به شهادت رسیدند. از جمله: شهید ذبیحالله عالی فرمانده گردان مسلم بن عقیل ؛ همچنین تعدادی از نیروهای شرکتکننده مفقودالاثر شدند و برخی از پیکرهای آنان سالها بعد از پایان جنگ به کشور بازگردانده شد. در میان رزمندگان شرکتکننده، تعدادی نیز مجروح یا به اسارت نیروهای عراقی درآمدند. ۷ - نقش لشکر ۲۵ کربلا[ویرایش]لشکر ۲۵ کربلا از یگانهای فعال در عملیات والفجر ۶ بود. رزمندگان این لشکر با عبور از فاصلهای طولانی در عمق مواضع دشمن، توانستند درگیریهای شدیدی با نیروهای عراقی ایجاد کنند و تمرکز دشمن را در منطقه جلب نمایند. با وجود موفقیت در اجرای مأموریت، این لشکر در جریان عملیات تلفات قابل توجهی متحمل شد و تعدادی از نیروهای آن شهید یا مفقود شدند. در برخی روایتها آمده است که بیشترین تعداد مفقودان این لشکر مربوط به همین عملیات بوده است. ۸ - اهمیت عملیات[ویرایش]عملیات والفجر ۶ از نظر نظامی یک عملیات ایذایی و فریب راهبردی محسوب میشود. هدف اصلی آن انحراف توجه ارتش عراق از عملیات خیبر و درگیر کردن بخشی از نیروهای دشمن در منطقه چزابه و دهلران بود. این عملیات با وجود مدت زمان کوتاه، توانست بخشی از توان رزمی عراق را درگیر کرده و زمینه اجرای عملیات بزرگ خیبر را فراهم کند. عملیات والفجر ۶ بخشی از مجموعه عملیاتهای ایران در سومین سال جنگ ایران و عراق به شمار میآید. ردههای این صفحه : شهدای عملیات والفجر شش (استان مازندران) | عملیات های نظامی جنگ عراق با ایران
|
||||||||||||||||||||||
