مهریه حضرت فاطمه
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
مهریه
حضرت فاطمه، مهریه‌ای است که در
ازدواج حضرت فاطمه و امام علی ،توسط پیامبر تعیین شد. در منابع اسلامی درباره مقدار و ماهیت آن گزارش‌های گوناگونی نقل شده است. مشهورترین دیدگاه، آن را پانصد درهم (
مهرالسُّنَّة) می‌داند و برخی منابع زره امام علی را اصل مهریه معرفی کرده‌اند که بهای آن صرف تهیه جهیزیه شد. در برخی روایات نیز مهریه‌ای معنوی شامل شفاعت گناهکاران امت، بخشی از بهشت و برخی رودها برای حضرت فاطمه ذکر شده است که اعتبار بخشی از این گزارش‌ها محل بحث پژوهشگران است.
[ویرایش]
درباره مقدار مهریه حضرت فاطمه گزارش‌های متفاوتی وجود دارد: (مهرالسُّنَّة (پانصد درهم):) مشهورترین دیدگاه، با استناد به روایات، مهریه را پانصد درهم می‌داند. بر پایه روایتی از
امام صادق، مهریه دوازده اَوقیه و یک نَشّ بوده است که با محاسبه ارزش هر اوقیه و نشّ، مجموع آن به پانصد درهم می‌رسد. همچنین مطابق روایتی که در کتاب اثبات‌الوصیة از
امام جواد نقل شده، مهریه
همسران پیامبر نیز پانصد درهم بود و امام جواد در ازدواج با
ام‌الفضل همین مقدار را مهریه قرار داد. (سایر مقادیر گزارش‌شده:) در منابع، مقادیر دیگری نیز برای مهریه گزارش شده است؛ از جمله چهارصد و هشتاد درهم، چهارصد مثقال نقره و یک زره حُطَمی (ساخت قبیله
حُطمة بن محارب) به ارزش سی درهم.
[ویرایش]
مقالهٔ اصلی:
جهیزیه حضرت فاطمهبر پایه برخی گزارش‌ها، امام علی پس از فروش زره، بهای آن را در اختیار پیامبر قرار داد. پیامبر بخشی از درهم‌ها را به
بلال حَبَشی سپرد تا برای فاطمه، عطر بخرد. مطابق برخی نقل‌ها دو سوم این مبلغ صرف خرید عطر شد و بخش دیگری از آن برای تهیه لباس، لوازم منزل و نیازهای اولیه زندگی حضرت فاطمه هزینه گردید. فهرست این اقلام در برخی منابع به‌عنوان جهیزیه حضرت فاطمه آمده است. در برخی روایات، مهریه حضرت زهرا به‌صورت مجموعه‌ای از وسایل زندگی از جمله یک دست لباس کتان، یک زره و پوست گوسفند یا گلیمی کهنه گزارش شده است. ابراهیم امینی، از عالمان شیعه، این روایات را ناظر به اقلامی دانسته است که از محل بهای زره تهیه شده بودند.
[ویرایش]
برخی منابع از مهریه‌ای معنوی برای حضرت فاطمه سخن گفته‌اند. بر پایه روایتی، حضرت فاطمه از پیامبر درخواست کرد مهریه‌اش شفاعت گناهکاران امت باشد و این درخواست مورد پذیرش الهی قرار گرفت. همچنین در برخی نقل‌ها، ولایت بر بهشت، جهنم و سرنوشت دوستداران و دشمنان او از شئون این مهریه معنوی دانسته شده است. با این حال، اعتبار این روایات محل بحث است و برخی پژوهشگران درباره سند و محتوای آنها نقدهایی مطرح کرده‌اند.
